شتابدهنده هادرونی بزرگ (ال.اچ.سی.) که قرار است عظیم ترین و گران ترین آزمایشات فیزیک در تاریخ بشر با آن انجام شود، دچار نقص فنی شده و فعالیت آن حداقل دو ماه متوقف می شود.
به گزارش سرویس بین الملل بازیاب نواقص فنی این شتابدهنده نو که آزمایشات اولیه آن 12 روز پیش در مراسمی در مرکز سازمان پژوهش های هسته ای اروپا موسوم به "سی.ای.آر.ان." و یا "سرن" در ژنو آغاز شد، بزرگتر از آن است که کارشناسان پیش بینی کرده بودند.
داغ شدن بیش از حد مغناطیس های (آهن ربا) قوی این شتابدهنده از دلایل این نقص فنی می باشد. این مغناطیس ها قرار است ذرات پروتون تزریق شده به این شتابدهنده را در یک مدار خاص تحت کنترل داشته باشند.
مدار الکتریکی شتابدهنده "ال.اچ.سی." که ظاهرا دارای نقص فنی است، باعث یک واکنش زنجیره ای در تمام این شتابدهنده گردیده و در نتیجه خسارات شدیدی به آن وارد کرده است. یکی از مغناطیس های عظیم این شتابدهنده که قلب آن را تشکیل می دهد، به میزان زیادی داغ شده و یا به عبارتی به اندازه کافی خنک نشده است.
نقص فنی این شتابدهنده میلیاردی شبیه کابوسی برای پژوهشگران مرکز سرن است. در حالیکه "جیمز گیلیس" سخنگوی مرکز سرن ابتدا ابراز امیدواری کرده بود که نواقص شتابدهنده به زودی برطرف خواهد شد، اما هم اکنون چنین به نظر می رسد که تعمیر آن ماهها طول خواهد کشید.
مغناطیس هایی که پروتون ها را بر روی مدار نگه می دارند باید با هیلیوم مایع تا منهای 270 درجه خنک شوند تا سیم های نازک (سیم پیچ ها) آنها بتوانند ابررسا شوند.
به گفته گیلیس، قسمت ناقص شتابدهنده "ال.اچ.سی." باید هم اکنون مجددا گرم شود تا کارشناسان بتوانند نواقص آن را دقیقا بررسی و تعمیر کنند.
گیلیس افزود، در حالیکه تعمیر چنین نواقصی در یک شتابدهنده دیگر صرفا چند روز زمان نیاز دارد، اما شتابدهنده "ال.اچ.سی." یک ماشین ابررسا با مراحل گرم و خنک شدن طولانی است و ما باید برای تعمیر آن چند ماه آن را خاموش کنیم.
به خاطر انرژی عظیمی که شتابدهنده "ال.اچ.سی." در زمان فعالیت در لوله های خود ایجاد می کند،
این شتابدهنده باید زمانیکه تیم های فنی و کارکنان در تونل آن در 100 متری زیرزمین به سر می برند، خاموش باشد.
در صورتیکه در این شتابدهنده یک اشعه پروتونی از کنترل خارج شود، سوراخ های عمیقی ایجاد خواهد کرد. برای توقف چنین اشعه ای باید آن را به سمت دیگری هدایت کرد تا وارد مغناطیس های خاصی شود که بدین خاطر ساخته شده اند. سپس این اشعه به سمت هسته های گرافیتی بطول 8 متر که در بتون قرار دارند، هدایت شود تا قدرت نابود کننده اشعه پروتونی متوقف شود.
این نواقص به خاطر بروز اختلال در یک ارتباط الکتریکی بین دو عدد مغناطیس ایجاد شده است و بر پایه گزارش رسانه ها، حداقل یک تن هلیوم "ابرخنک" از آن خارج شده است.
بدین ترتیب فعالیت شتابدهنده "ال.اچ.سی." برای دومین بار طی 12 روز متوقف شده است. این شتابدهنده یک هفته پس از آغاز فعالیت رسمی نیز به خاطر بروز مشکل در تامین برق متوقف شد.
این در حالیست که هکرهای کامپیوتری نیز توانستند همان روز شروع آزمایشات ابتدایی (20 شهریور) شتابدهنده " ال.اچ.سی." با دسترسی به سیستم این شتابدهنده، پیامی از خود باقی بگذارند.
هکرها در عین حال در این پیام تاکید بودند که قصد ایجاد مزاحمت در بزرگترین آزمایشات علمی در تاریخ بشر را نداشته و صرفا قصد شفاف نمودن ریسک های موجود در سیستم کامیپوتری این شتابدهنده را داشته اند.
با آزمایشات شتابدهنده " ال.اچ.سی." که عظیم ترین آزمایشات فیزیک و فیزیک ذرات در تاریخ بشر محسوب می شود، زمینه برای یک مهبانگ یا انفجار بزرگ کنترل شده فراهم می شود.
هدف این آزمایشات، پاسخ به سوالات فیزیک و فیزیک ذرات از طریق اصابت و برخورد پروتون ها با یکدیگر با سرعت نور (300 هزار کیلومتر در ثانیه) است.
ضدماده در کجاست؟ ماده تاریک و انرژی تاریک چیست؟ گیتی و هستی از چه چیزی ترکیب شده است؟ در مهبانگ و انفجار بزرگ چه اتفاق و حادثه ای رخ داده است؟ آیا ذرات اسرارآمیز "هیگز- بوزون" واقعا وجود دارند؟ آیا فیزیک تئوری های جدیدی چون "تئوری ابرتقارن" نیاز دارد؟ از جمله این سوالات هستند.
منبع: نشریه آلمانی اشپیگل 20 سپتامبر 2008